Anjakan Paradigma Astro Sebagai Pengelola Perkhidmatan Penstriman – Idea Bagus Tetapi Implementasi Separuh Masak

Astro, syarikat agregasi rangkaian televisyen tempatan yang berpangkalan di Malaysia telah membuka mata ramai rakyat Malaysia dari muda hingga ke tua dengan menawarkan siaran rangkaian-rangkaian televisyen antarabangsa dari pelbagai negara-negara lain sejak 1996.

Melalui Astro, kita dapat menonton filem-filem keluaran HBO, Cinemax dan Hallmark, menikmati siri-siri animasi melalui Disney Channel, Cartoon Network dan AXN, dan menonton sukan melalui ESPN dan Star Sports. Berita dunia juga berada di hujung alat pengawal sahaja dengan rangkaian-rangkaian berita seperti CNN, Fox News, BBC dan NHK.

Sekian lamanya Astro boleh dikatakan sebagai konglomerat media televisyen, dan gabungan RTM, Metrovision, NTV7 dan Media Prima sekalipun tidak boleh menandingi mereka kerana jumlah kandungan yang dibawa masuk oleh Astro cukup besar.

Oleh kerana ini, orang ramai juga tidak terlalu kisah untuk membayar langganan yang boleh dikatakan agak tinggi kerana jumlah kandungan yang diberikan setimpal dengan harga yang dibayar setiap bulan.

Akan tetapi setelah sekian lama bertakhta di industri media Malaysia, Astro lupa bahawa peredaran masa bermakna bahawa teknologi baru akan tiba, dan corak penggunaan media akan berubah. Ini dapat dilihat apabila rangkaian Internet di Malaysia melihat peningkatan bukan sahaja dari segi liputan, tetapi juga kelajuan Internet yang ditawarkan.

Pada Januari 2016, Netflix telah membuka pintu-pintunya ke pasaran global termasuklah Malaysia dan sejak 6 Januari 2016, kita telah mula merasakan nikmat menonton kandungan yang kita mahu, bila-bila masa kita mahukannya.

Ini adalah penting kerana untuk sekian lamanya, kita sangkakan bahawa Astro adalah perkhidmatan terbaik di Malaysia, walaupun secara asasnya, platform tontonan televisyen tersebut hadir dengan sejumlah masalah yang membelenggu pengguna walaupun kandungannya cukup banyak sekali.

Salah satu isu tersebut ialah gangguan perkhidmatan sekiranya hujan. Setiap kali cuaca menjadi mendung sekalipun, perkhidmatan Astro akan menjadi seperti Chipsmore dimana ia kejap ada dan tak ada. Apabila hujan mula turun perkhidmatan ini akan tergendala sepenuhnya. Skrin TV secara harfiah menjadi Black Mirror sebelum siri Black Mirror wujud. Tontonlah bayang anda sendiri di skrin sehingga hujan habis turun

Kedua ialah walaupun Astro hadir dengan jumlah kandungan yang cukup banyak, ia masih lagi menggunakan modal penyiaran televisyen yang mana anda masih perlu mengikut masa siaran yang ditetapkan Astro. Jika tidak anda akan perlu mencari waktu alternatif lain yang lebih mengikuti masa anda. Astro ada menawarkan perkhidmatan DVR seperti Tivo tetapi ia masih memerlukan pengguna secara manual lebih awal. Kalau terlupa maka terlepaslah siaran dan perlu menanti siaran ulangan di lain waktu.

Lebih teruk lagi, walaupun anda membayar langganan yang cukup banyak, banyak saluran-saluran Astro hadir dengan iklan yang biasanya diperlihatkan pada saluran nasional seperti RTM dan TV3. Sekurang-kurangnya untuk saluran-saluran tersebut, ia adalah percuma dan tidak mengambil sebarang wang daripada poket anda. Lebih menjengkelkan pada tahun 2017 mereka meletakkan pula iklan pada paparan EPG (Electronic Program Guide) setiap kali butang info ditekan.

Dengan perkhidmatan seperti Netflix, kita akhirnya dapat merasai kebebasan menonton bila-bila masa sahaja kita mahukan. Tidak kira jika anda mahu maratonton sebuah siri, atau hanya mempunyai masa untuk menonton separuh episod, anda boleh melakukannya dimana sahaja dan pada bila-bila masa anda perlukan termasuklah ketika sedang qada hajat di tandas. Tiada lagi kekangan masa dan jumlah dekoder TV yang dimiliki.

Astro sedar akan saingan yang diberikan oleh platform-platform penstriman ini, dan pada tahun 2012, telah memperkenalkan aplikasi Astro on The Go yang membolehkan pengguna untuk menonton sejumlah besar kandungan yang ditawarkan pada Astro melalui aplikasi mudah-alih ataupun komputer, khususnya kerana penggunaan peranti pintar pada masa tersebut telah mula melonjak dengan cukup banyak sekali.

Pada tahun 2019 pula, setelah televisyen pintar menjadi semakin biasa di pasaran dengan resolusi 4K dan sebagainya, Astro menawarkan STB Astro Ultra Box yang membolehkan para pelanggan mereka untuk menikmati pelbagai kandungan Astro pada resolusi yang sangat tinggi itu.

Akan tetapi semua ini masih lagi tewas kepada perkhidmatan-perkhidmatan penstriman yang menawarkan kandungan khusus pada harga jauh lebih murah berbanding apa yang ditawarkan oleh Astro. Untuk orang ramai, termasuklah saya, Astro hanya masih hidup di pasaran tempatan kerana penawaran pakej sukan mereka, khususnya tayangan secara langsung perlawanan bola sepak antarabangsa seperti di Liga Perdana Inggeris, Sepanyol dan Jerman.

Menyedari akan apa yang perlu mereka buat untuk terus relevan (dan mempunyai masa depan untuk terus wujud), Astro telah mula menjadi agregator perkhidmatan perkhidmatan penstriman antarabangsa untuk pasaran Malaysia. Pada Jun 2021, apabila artikel ini ditulis, Astro tampil sebagai pengelola untuk sejumlah perkhidmatan penstriman, seperti Astro Go keluaran mereka sendiri, HBO Go, Disney+ Hotstar, iQiyi dan Sooka yang baru diperkenalkan pada awal bulan Jun 2021.

Apabila difikirkan, strategi Astro ini sebenarnya sangat baik. Sebagai sebuah platform pengendali perkhidmatan penstriman, mereka boleh menawarkan berkas sejumlah besar perkhidmatan penstriman untuk pasaran tempatan pada harga yang lebih mampu-milik.

Malah, untuk para pelanggan Astro Ultra Box, mereka juga boleh menggunakan STB tersebut untuk mengakses perkhidmatan-perkhidmatan penstriman ini secara terus (seperti kesemua kandungan HBO dan Cinemax), disamping platform mudah-alih dan desktop yang ditawarkan pada asalnya.

Sayangnya perkara ini hanyalah indah khabar dari rupa. Apa yang ditawarkan oleh Astro sekarang, ialah untuk pelanggan sedia ada, mereka boleh melanggani perkhidmatan-perkhidmatan ini (kecuali Sooka yang mempunyai harga langganan asas RM15.90 dan RM41.90 untuk dengan pakej sukan) secara percuma.

Sekali lagi, dari segi idea, ia adalah sesuatu yang baik, cuma realitinya, perkhidmatan-perkhidmatan ini hanya boleh dinikmati melalui peranti mudah-alih pengguna, tablet dan komputer sahaja menerusi pelayar web.

Memberi contoh Disney+ Hotstar, Astro menawarkan para pelanggan mereka langganan percuma dengan penambahan RM5.90 secara paksaan sama ada mereka inginkannya ataupun tidak. Dalam pada itu, Disney+ Hotstar hanya ditawarkan melalui platform-platform yang kami katakan sebelum ini, kerana selain daripada peranti Android TV, aplikasi ini tidak boleh dimuat-turun pada televisyen-televisyen pintar Tizen dan webOS buat masa ini. Versi Tizen bakal hadir tetapi tarikh ia akan ditawarkan masih lagi misteri nusantara. Pengguna di Malaysia yang menukar region pada TV pintar Samsung dan LG mereka kini mula dihalang dari mengakses kandungan Disney+ HotStar.

Contoh kedua pula ialah Sooka, iaitu platform penstriman Astro sendiri yang ditawarkan pada dua harga yang berbeza, bergantung jika samada anda mahukan pakej sukan ataupun tidak. Akan tetapi, sekali lagi isu terbesar yang hadir pada perkhidmatan ini ialah ia hanya ditawarkan untuk peranti pintar dan web tetapi tidak boleh diakses melalui televisyen pintar.

Setakat ini, respon daripada Astro mengenai sokongan untuk STB Astro Ultra terbina ialah ia akan datang untuk perkhidmatan Disney+ Hotstar menjelang penghujung 2021. Astro Go secara teknikalnya sudahpun terbina dengan kandungan on-demand sedia ada, manakala untuk Sooka pula tiada berita mengenai sokongan selain daripada peranti pintar.

Malah, ciri menyiarkan (casting) kandungan aplikasi ke skrin lebih besar juga tidak disokong secara menyeluruh oleh kesemua aplikasi-aplikasi ini. Saya berikan contoh Astro Go, Chromecast dan AirPlay masih belum disokong dan jawapan yang sama diberikan sejak dua tahun yang lalu ialah “kami akan menyokongnya di masa hadapan”. Sooka menyokong AirPlay sahaja tetapi secara mengelat dengan mainkan video dahulu kemudian tekan butang AirPlay. Sepanjang masa video dimainkan, pengguna tidak boleh menukar skrin. Jadi iPhone yang dimiliki kini tidak boleh digunakan selain untuk Sooka.

Saya adalah salah satu daripada mereka yang berasa agak optimistik mengenai penawaran Astro ini, tetapi dengan apa yang kita dapat lihat sekarang, Astro perlu memperbaiki pelbagai aspek penawaran sebelum mereka boleh menjadi agregator perkhidmatan penstriman yang baik.

Pertama ialah sekurang-kurangnya menawarkan kemampuan untuk menyiarkan kandungan dari peranti pintar ke televisyen pintar dengan mudah. Tidak salah untuk menawarkan pelan yang memfokuskan kepada pengguna peranti mudah-alih sahaja tetapi sebenarnya lebih ramai pelanggan akan berasa selesa untuk melanggani perkhidmatan penstriman yang ditawarkan mereka jika ciri menyiarkan kandungan disokong.

Astro boleh meminjam strategi Netflix yang menawarkan pelan mudah alih sahaja yang lebih murah. Percayalah ada pelanggan yang sanggup membayar lebih untuk kandungan yang hahal. Ramai teman-teman yang ingin menonton Euro 2020 menerusi Sooka tetapi tawar hati selepas menyedari ciri menyiarkan kandungan tidak disokong. Cuba fikir logik, siapa ada kekuatan memegang telefon pintar selama 45 minit semata-mata untuk menonton 22 orang menendang bola.

Apa yang dilakukan Astro tidak masuk akal kerana HBO GO dan Disney+ Hotstar menyokong Chromecast dan AirPlay secara terbina dari hari pertama ia dilancarkan. Bertambah tak masuk akal kerana saya boleh sambungkan komputer riba ke TV hari ini untuk menonton Sooka dan Astro Go menerusi laman web.

Kedua ialah penawaran kandungan perkhidmatan penstriman ini secara terus sekurang-kurangnya ke STB Astro Ultra. Seperti yang dikatakan sebelum ini, Astro sudahpun mengatakan bahawa penawaran Disney+ Hotstar akan tiba ke STB tersebut pada penghujung tahun ini, tetapi jujur saya katakan bahawa penawaran tersebut adalah terlalu lama untuk ditunggu orang ramai.

Jika anda seperti saya dan keliru mengenai penawaran Sooka dan Astro Go, penerangan paling mudah yang boleh saya jelaskan ialah bahawa Sooka ialah Astro Go untuk mereka yang tidak melanggani perkhidmatan Astro. Penawaran kandungan tempatan, antarabangsa dan sukan pada RM41.90 pada pendapat saya cukup baik, tetapi kekurangan terbesarnya, sekali lagi ialah ia terhad kepada penggunaan peranti pintar dan pelayar web.

Kami yakin jika aplikasi ini dibenarkan memancarkan kandungan ke kaca televisyen pintar pengguna, orang ramai tidak lagi akan melanggani perkhidmatan STB Astro sedia ada dan menggunakan Sooka sahaja untuk menonton semua kandungan mereka. Ini akan merugikan mereka tetapi menguntungkan pengguna. Inilah satu-satunya sebab yang paling logik mengapa Chromecast dan AirPlay masih tidak diaktifkan.

Secara teknikalnya Astro sudahpun mempunyai infrastruktur untuk membolehkan orang ramai untuk melanggan pelbagai perkhidmatan penstriman yang jumlahnya akan semakin bertambah. Pada waktu ini kos melanggan Prime Video, YouTube Premium, Netflix, HBO GO, iQiyi, Mubi, Nurflix, Apple TV+ dan Disney+ Hotstar adalah setanding dengan kos melanggan pakej Astro. Dengan berkas berharga kompetitif, Astro memegang kunci tontonan kandungan penstriman di Malaysia di masa hadapan.

Malah setakat ini ia sudahpun mula menyokong sejumlah daripadanya, dan kini hanya perlu memastikan bahawa penawaran tersebut boleh dimanfaatkan orang ramai dalam cara yang lebih mudah dan pantas. Jika Astro tidak memperbaiki kekurangan-kekurangannya sekarang, kami tidak terkejut jika tidak lama lagi ada pemain lain yang akan mengambil kesempatan dan menawarkan perkhidmatan yang lebih mesra pengguna daripada mereka.

Teks asal oleh Nazrin dengan teks tambahan oleh Effi Saharudin